Jak dobrze przeżyć Wigilię Świąt Bożego Narodzenia?

Jak dobrze przeżyć Wigilię Świąt Bożego Narodzenia?

Historia

Wigilia (z języka łacińskiego czuwanie) pierwotnie oznaczała straż nocną i oczekiwanie. W słowniku kościelnym nazywa się tak dzień poprzedzający większe święto.

Dawniej w każdą wigilię obowiązywal post. Od 2003 roku – zgodnie z formułą przykazań kościelnych, zatwierdzonych przez Watykańską Kongregację Nauki Wiary – formalnie nie obowiązuje już post w Wigilię Bożego Narodzenia. Biskupi polscy zachęcają jednak wierzących do dochowania wierności tej prastarej tradycji.

Uroczystość Bożego Narodzenia wprowadzono do kalendarza świąt kościelnych w IV wieku. Dwieście lat później ustaliła się tradycja wieczornej kolacji, zwanej wigilią. Wieczerza wigilijna jest niewątpliwie echem starochrześcijańskiej tradycji wspólnego spożywania posiłku, zwanego z grecka agape będącego symbolem braterstwa i miłości między ludźmi. Gdy w drugiej połowie IV w. Synod w Laodycei zabronił biesiadowania w świątyniach, zwyczaj ten przeniósł się do domów wiernych. W Polsce Wigilię zaczęto obchodzić wkrótce po przyjęciu chrześcijaństwa, choć na dobre przyjęła się dopiero w XVIII w.

Przebieg wieczerzy wigilijnej

W pokoju głównym powinno ustawić się choinkę – symbol nowego życia, dla upamiętnienia narodzenia Pana Jezusa w Betlejem. Pod choinką umieszcza się szopkę lub żłobek. Można także ułożyć prezenty.

Według tradycji, do stołu wigilijnego cała rodzina zasiada kiedy zabłyśnie pierwsza gwiazda, która przypomina Gwiazdę Betlejemską, prowadzącą pasterzy i Trzech Mędrców do Betlejem. Pozwólmy ojcu rodziny lub najstarszemu wiekiem rozpocząć wieczerzę modlitwą. Następnie przeczytajmy opis narodzenia Pańskiego:

Z Ewangelii wg św. Łukasza (Łk 2,1-20)

W owym czasie wyszło rozporządzenie Cezara Augusta, żeby przeprowadzić spis ludności w całym państwie. Pierwszy ten spis odbył się wówczas, gdy wielkorządcą Syrii był Kwiryniusz. Wybierali się więc wszyscy, aby się dać zapisać, każdy do swego miasta. Udał się także Józef z Galilei, z miasta Nazaret, do Judei, do miasta Dawidowego, zwanego Betlejem, ponieważ pochodził z domu i rodu Dawida, żeby się dać zapisać z poślubioną sobie Maryją, która była brzemienna. Kiedy tam przebywali, nadszedł dla Maryi czas rozwiązania. Porodziła swego pierworodnego Syna, owinęła Go w pieluszki i położyła w żłobie, gdyż nie było dla nich miejsca w gospodzie.

W tej ej okolicy przebywali w polu pasterze i trzymali straż nocną nad swoją trzodą. Naraz stanął przy nich anioł Pański i chwała Pańska zewsząd ich oświeciła, tak że bardzo się przestraszyli. Lecz anioł rzekł do nich: „Nie bójcie się! Oto zwiastuję wam radość wielką, która będzie udziałem całego narodu: dziś w mieście Dawida narodził się wam Zbawiciel, którym jest Mesjasz, Pan. A to będzie znakiem dla was: Znajdziecie Niemowlę, owinięte w pieluszki i leżące w żłobie”. I nagle przyłączyło się do anioła mnóstwo zastępów niebieskich, które wielbiły Boga słowami: „Chwała Bogu na wysokościach, a na ziemi pokój ludziom Jego upodobania”.

Gdy aniołowie odeszli od nich do nieba, pasterze mówili nawzajem do siebie: „Pójdźmy do Betlejem i zobaczmy, co się tam zdarzyło i o czym nam Pan oznajmił”. Udali się też z pośpiechem i znaleźli Maryję, Józefa i Niemowlę, leżące w żłobie. Gdy je ujrzeli, opowiedzieli o tym, co im zostało objawione o tym Dziecięciu. A wszyscy, którzy to słyszeli, dziwili się temu, co im pasterze opowiadali. Lecz Maryja zachowywała wszystkie te sprawy i rozważała je w swoim sercu. A pasterze wrócili, wielbiąc i wystawiając Boga za wszystko, co słyszeli i widzieli, jak im to było powiedziane.

Następnie rodzina dzieli się opłatkiem składając sobie życzenia. Po wieczerzy wigilijnej, rozpoczętej i zakończonej modlitwą, zachęcamy do rodzinnego śpiewu kolęd, a następnie rozpakowania prezentów.

Pasterka

O północy tradycyjnie udajmy się na Mszę Świętą zwaną pasterką. Jest ona pamiątką z pierwszych wieków chrześcijaństwa, kiedy nabożeństwa nocne należały do stałej praktyki Kościoła. Pierwsze Msze św. o północy 24 grudnia sprawowano w Betlejem. W Rzymie zwyczaj ten znany był już za czasów papieża Grzegorza I Wielkiego, kiedy to pasterkę odprawiano przy żłobku Chrystusa w bazylice Matki Bożej Większej. Charakter tej liturgii tłumaczą pierwsze slowa wprowadzenia do Mszy: „Chrystus narodził się nam. Oddajmy mu pokłon”.

źródło: „Panie, pobłogosław ten dom. Modlitewnik dla rodziny” Wyd. Jedność